Krisi ekonomikoak astindu du gure eskualdea. 2008ko urritik urte t´erdian %58 egin du gora langabeziak. 2.500 langabetu daude Tolosaldean eta ia erdia, 45 urtetik gorako lagunak dira. Egoera honen inguruan hausnarketa egitera gonbidatu genituen apirila bukaeran, ELA eta LAB sindikatuko eskualdeko arduradunak eta Tolosaldea Garatzeneko gerentea. Eztabaida horretan, lanpostuak eta langileen lan baldintzak ziurtatuko dituen politika baten beharra nabarmendu zuten sindikatuek eta hori bermatzeko aurrera begirako apustuak egin behar direla Tolosaldea Garatzenek. Norabide horretan, Aralar alderdiak, Tecnalia korporazioak bere lantegia Tolosaldean jartzeko ahalegina egin dezaten eskatuko die Tolosako udal ordezkariei mozio baten bitartez. Aralarreko kide, Iñaki Irazabalbeitiaren ustez, "Tolosaldeak beharrezkoa du ehun industriala sendotzeko enpresa traktore bat". Panorama ez da oso itxaropentsua eta langileak hasi dira dagoeneko kalean mobilizatzen. Metalgintza arloan, gehienego sindikalak deituta grebak egingo dira, hilaren 28an eta ekainaren 4, 10 eta 11n. ELA eta LABek berriz, sektore publikoan grebarako deia luzatu du hilaren 25erako. Eraikuntza eta papergintza sektoreetan ere hasiak dira langile batzordeak protestak egiten Ibon Artola gure kolaboratzaileak azaldu digunez.
<< Ibon Artola
Albiste ugari jaso ditugu aste honetan Larrauldik. Joan den asteazkenean, Eusko Legebiltzarreko ordezkaritza batek bisita egin zuen herrira eskolaren instalakuntzak bertatik bertara ikusteko. Martxoan, Larraulgo Udalaren eta Guraso Elkartearen eskariz, PSE-EE ez beste alderdi parlamentario guztiek, Larraulen Lehen Hezkuntza ezartzeko eskaria luzatu zioten Hezkuntza Sailari. Aurreko legealdian, Eusko Jaurlaritzak Larraulen eskola propioa jartzeko konpromisoa hartu zuen, baina egungo arduradun politikoak ez dira agindutakoa betetzen ari. Jexux Mari Irazuk, Larraulgo Guraso Elkarteko kideak legebiltzarkideen bisitaz hitz egin digu. Bestalde, aste honetan, Txolarre Irratiko estudiotan izan dugu Olga Villa larrauldarra. Dina 7ko kidea da. Talde honek izango du aurrerantzean herriko Ekomuseoaren kudeaketaren ardura. Elkartean bildu ziren zazpi herritarrek ordea, eskaintza zabaldu eta herriko beste hainbat aberastasun ere erakutsi nahi dizkiete bisitariei. Larunbatean, hilak 22, eskaintza zabal hau erakutsiko diete larrauldarrei.
<< Olga Villa - Dina7
Ikasturte osoan zehar Tolosaldeko ikastetxeetan uraren gaia landu dute Eskola Agenda 21 egitasmoaren barruan. Ikasleek beraiek, ura aztergai hartu eta hainbat neurketa egin dituzte euren ikastetxe eta herrietan. Gaia ikasgelan landu ondoren, konpromisoak hartu eta eskatu dizkiete udalerri ezberdinetako ordezkariei. Egitasmoari amaiera emateko asteazkenean Tolosako Musika Eskolan 140 lagun inguru bildu ziren. Tartean irakasle, ikasle eta gurasoak zeuden, baita zenbait udal ordezkari ere. Guk, topaketa bukatu bezain laster hiru ikaslerekin hitz egin genuen: Sara, Paul eta Unairekin. Ikasturte osoan zehar landu dutena kontatu ziguten irratian.
<< II. Topaketak
Bigarren urtez jarraian Tolosako Udalak beka deialdia zabaldu du emakumeekin zerikusia duten gaiak ikertzeko. Onintza Lasa zinegotziak eta Josebe Iturrioz berdintasun eragileak aurkezpen ekitaldian agertu zutenez, "iazko edizioan lan asko aurkeztu ziren eta hori pozteko arrazoia da". Iazko proiektu irabazleak emakumeak eta ihauteriak zituen aztergai. Tolosara mugatutako ikerketa beharko du aurkeztutakoak, baina hortik aurrera, esparru eta alor asko hartu litezke aztergai. Diziplinarteko proiektuak dira ekainaren 23ra bitartean Tolosako Udaletxean aurkeztu ahal izango direnak. Josebe Iturrioz berdintasun eragileak eman digu II. Bekaren berri hemen Txolarre Irratian.
<< Josebe Iturrioz
2006an Tolosan Komertzio Foroa osatu zenetik, agerian geratu zen herriko merkataritzak indarrak batzeko duen beharra. Orain hilabete gutxi, Igarondo eta Alde Zaharrak Dendak merkatari elkarteek kudeaketarako komertzio eragile bat kontratatzeko erabakia hartu zuten. Agustin Aduriz donostiarra ari da lan horretan eta pixkanaka-pixkanaka gauzatzen ari da bi merkatari elkarteak batzeko egitasmoa. Hemendik aurrera, merkatariek marka bakarra erabiliko dute: TOLOSA&CO. Herriko merkataritza, ostalaritza eta zerbitzuak batu nahi dituzte markapean eta zerbitzu zabala eskaini herritarrei. Lehenengo pausoa izan da izen bakarrarekin identifikatzeko hautua. Aurrerantzean izango dira ekimen bateratu gehiago, Agustin Aduriz, komertzio teknikariak azaldu digunez.
<< Agustin Aduriz
Euskal Autonomi Erkidegoko Auzitegi Gorenak arrazoia eman dio Ezker Abertzaleak 2007an Voith-Gorostidiko etxebizitza planari jarritako helegiteari. Hamar puntutan oinarritzen zuten helegitea baina auzitegiak kaleratu berri duen epaiean bakarra artzen du aintzakotzat: eraikigarritasuna. Legeak ezartzen duenez, 2,3 etxebizitza eraiki litezke metro karratuko, tasa hori Voith Gorostidi eremuan 3,6koa da. Jokin Bildarratz, Tolosako alkateak adierazi duenez, kalkulo hori aurretik indarrean zegoen Lurzoruaren Legearen arabera egindakoa da. Lege berria eta iaz Tolosan onartu zen Hirigintza Plan Orokorra kontuan hartuta, guztiz legezkoa da eremu hortan egin den operazioa. Ezker Abertzaleak, ordea, plana onartzerako, bere ilegaltasunaz ohartarazten zituzten txostenak zituzten esku artean udal ordezkariek. Hala ere, plana onartzea erabaki zuten. Horregatik "prebarikazioa" egin izana egotzi dio Ezker Abertzaleak EAJri eta ardura penalak eskatzeko aukera aztertzen ari da orain.
<< Kronika
Hamabi dira Aiztondo bailarako euskal preso politikoak. Larunbatean, hilak 24, Aiztondora ekimena antolatu dute Villabonan, hamabi preso politiko hoiei eta euren senideei elkartasuna adierazteko. Aurkezpenean, besteak beste, Villabona eta Adunako alkateak izan ziren, baita Juan Manuel Erasun eta Joseba Otaegi kirolariak. Presoen eskubideak dira aldarrikatuko direnak larunbateko egunean eta horretarako salaketa eta festa uztartuko dira. Ekitaldiak goizean hasiko dira dianarekin, ondoren liburu aurkezpena eta herri bazkaria egingo dituzte. Eguna bukatzeko, jolasak eta kantu jira egingo dituzte Villabonan. "Aiztondora" egunaren aurkezpenean egindako adierazpenak dituzue hemen entzungai.
<< Aiztondora
Ikasturte osoan zehar lantzen dute irakurzaletasuna Tolosako Samaniego Ikastetxean. Liburuaren Nazioarteko Egunaren inguruan ordea, urtero "Literatur Astea" ospatzen dute. Astelehenean hasita, irakurketak egin dituzte ikasgeletan eta ekimenean partea hartu dute ikastetxeko ikasle, irakasle, guraso, langile eta herritar ugarik. Ostiralean, irakurketa maratoiarekin bukatuko dute aurtengoz literatur astea. Lurdes Sarasua, Lehen Hezkuntzako ikasketa buruak eman dizkigu xehetasunak. Bestalde, igandean ospatuko du Gipuzkoako Bertsozale Elkarteak urteroko Bertso Eskolen eguna. Hainbat eskualdetan ospatu ondoren, Eibarren izango da igandean egun osoko festa. Herriko hainbat eragilek hartu dute parte egunaren antolaketan eta 400dik gora lagun biltzea espero dute. Inigo Olalde, Gipuzkoako Bertsozale Elkarteko transmisio eragilea da eta festaren berri eman digu.
<< Inaki Olalde
Kirol ekitaldiz osatuta datorkigu asteburua Tolosaldean. Irurako Ikastolak antolatuta, hirugarren aldiz ospatuko da Nanarri Rallysprinta Amezketa, Abaltzisketa, Orendain eta Alegi artean. Larunbatean izango da zita, arratsaldeko 15.00etatik aurrera. 68 pilotuk eman dute izena aurtengo lasterketan parte hartzeko. Amasako Uxo Toki Elkarteak eta Amasako Gazteek antolatuta, 18. aldiz egingo dute igandean XVIII. Loatzoko Igoera-Jaitsiera Lasterketa. Probari, Uxo Toki elkartean emango zaio hasiera, goizeko 10.30etan. Izen emateak proba hasi baino lehen egin beharko dira. Eta igandean, Adunako Muxkil Elkarteak antolatuta, III. Gorostidi Harria Txapelketa ospatuko da. 150 kiloko zilindro zahararrekin egingo da txapelketa. 80 kiloz gorako Aimar Irigoien eta Joseba Ostolazak esku bakarrarekin heldu beharko diote harriari. Eta 80 kiloz azpiko Telleria anaiek eta Josetxo Urrutiak berriz, bi eskurekin. 180 kiloko harria ere plazaratuko dute eta jasoaldiren bat ematen dionarentzat sari bereziak izango dira. Hil berria den Joxemari Mendizabali omenaldia ere eskainiko diote igandean, Adunako frontoian. Kanakoarekin Olasagasti (zutika) eta Azurmendi (etzanda) arituko dira aizkoran. Arratsaldeko 18.00etan izango da jaialdia.
<< Inigo Inurrita
Txolarre Irratiak abenduaren 26an beteko ditu 10 urte. Ospakizunak urtarrilean abiatu genituen, irudi eta lelo berria aurkeztuz eta Tolosako Leidorren bertso jaialdia antolatuz. Ekimenekin jarraitzeko, apirilaren 16an, Adunako Kultur Aretoan "Ilunabar Literarioa" antolatu zuen Txolarrek. Bergarako Idazle Eskolako lagunak gonbidatu genituen horretarako eta herrikoa bertakoa den Juan Kruz Igerabide idazleak ere hartu zuen parte, irratiko hainbat kiderekin batera. Bide batez, eskerrak eman behar dizkiegu guztiei ekitaldi honetan parte hartzeko agertutako prestutasunagatik, eta nola ez, Adunako Udalari jarritako erraztasun guztiengatik. Hemen beheran entzun dezakezue, apirilaren 16ko "Ilunabar Literarioa"ren pasarte bat.
<< Ilunabar Literarioa
Arratsalderoko Kabitik Plazara saioan Txolarre Irratian, tarteka gure fonotekari astindua eman eta kantuak berreskuratzen ditugu. Aste honetan, euskal folk musikari eman diogu errepasoa. 60. hamarkadan abiatu zen euskal folk musikaren loraldia. Juan Antonio Urbeltzek eta Ez dok Amairu taldean parte hartzen duten hainbat musikarik abiatu zuten. Gerora, 70. hamarkadan, Oskorri, Izukaitz, Haizea, Lauburu... bezalako taldeak hasi ziren arlo hau lantzen, beti ere emakume ahots indartsuekin. 80. hamarkadan, berriz, Ganbara musika taldea izan zen emankorrena. Orduan abiatu zuten bere ibilbidea, Azala bezalako taldeek. Gaur egun, Juan Mari Beltranek edota Alboka taldeak dira folk musika jorratzen dutenak Euskal Herrian. Euskal Rock Radikala aztertu nahi izanez gero, berriz, derrigor jo behar dugu, 80. hamarkada hasierara. Eztanda gertatu zen garai hartan eta hurrengo urteetan arrasto itzela utzi duten taldeak sortu ziren garaitsu hartan: Hertzainak, Vomito, RIP, Eskorbuto, Zarama, La Polla Records, Barrikada, Bap!, Kortatu... Guzti horien kantu bana entzunaz osatu dugu saioa.
<< Folk Musika
Ibarrako udal ordezkariek hartutako hainbat erabaki ez dituzte begi onez ikusten hainbat herritarrek eta eragilek. Kritika politikoaz haratago, ordea, herriko taldeen iritzia aintzakotzat ez hartzea egozten diete udal ordezkariei. Udalak hartu dituen hainbat erabakitan, entzungor egin omen diete herritarren eskaerari. Haurreskolaren gaiarekin sortu zen eztabaida edota TAO sistemarekin gertatutakoa jarri dituzte adibidetzat ekimen honetan parte hartu duten lagunek. Azkeneko hilabeteotan, Ibarrako Udalak, txosnak eta diru laguntzak arautzeko ordenantzak onartu ditu eta hainbat taldek, tartean Txolarre Irratiak, jarritako helegiteak ez ditu aintzat hartu. Gauzak horrela, egoera guzti hau salatzeko ekimena abiatu dute Ibarrako eragileek. Joan den apirilaren 17an salaketa festa antolatu zen herrian. Arratsaldez egindako ekitaldian Bilgune Feministak eta Euskara Taldeak egin zuten parodia eta Pototxotx bertso eskolakoen saioa entzun dezakezue. Bide batez, Aitor Garmendia (Bartola Jai Batzordea) eta Olatz Eizagirre (Txilibitu Aisialdi Taldea) elkarrizketatu ditugu ekimen honen berri eman diezaguten.
<< Eman Bidea HerriariBilbo Zaharra Euskaltegiak bere Foruma badu eta hiruhileko bakoitzean gai bat jorratu nahi izaten dute. Oraingo honetan, "Koplak, Iparragirre, bat-bateko bertsogintza eta baladak" gaia aukeratu dute. Forum honetan eta bat-bateko bertsolaritzaz hitz egiteko, martxoaren hasieran aritu ziren Maialen Lujanbio, Euskal Herriko Bertsolari Txapelduna eta Uxue Alberdi, idazle eta bertsolaria Bilboko Plaza Berrian, Euskaltzaindiak duen egoitzan. Azalpen interesgarri ugari eman zituzten eta guk Kabitik Plazara eraman nahi izan ditugu Txolarre Irratian.
<< Maialen eta Uxue%35 egin du gora turisten kopuruak Tolosaldean, pasa berri diren Aste Santuko oporretan. 500dik gora bisitari jaso ditugu eskualdean, gehienak, ingurukoak. Bizkaitarrak izan dira Tolosaldea oporretarako geraleku bezela aukeratu dutenak. Atzerritik ere etorri dira bisitariak eta urtero bezela, Herrialde Katalanetatik etorritako herritar ugari izan dira gure artean. Okupazio tasa handia izan da gainera, gure eskualdeko nekazal-turismo eta hoteletan; batez ere, apirilaren 1etik 5era bitartean. Olatz Illarregi, Tolosaldea Tourreko arduraduna da eta bere ahotik entzun dugu aurtengo Aste Santuko oporretan jaso ditugun turismo datuak.
<< Olatz Illarregi
Urtarriletik martxoara bitartean disko berri ugari kaleratu dira eta horietako asko iritsi zaizkigu Txolarre Irratiko fonotekara. Gaur, Kabitik Plaza saioan, horiei errapasoa ematea erabaki dugu. Pello Ramirezekin abiatu dugu gure ibilbidea eta aurtengo Ibilaldiko kantua, "Irrien Lagunak" Pirritx, Porrotx eta Marimototsen diskoa, Seiren, Ze Esatek!, Lauroba, Potemkin edota Governors taldeen azken lanak aipatu ditugu. Disko bakoitzetik abesti bana aukeratu dugu gure gaurko saioa osatzeko.
<< Disko BerriakIgandean Tolosaldea Sahararekin elkarteak antolatutako bertso saioa ospatu zen Tolosako Beotibar frontoian. 800 lagun bildu ziren bertara eta jasotako dirua, lurralde liberatuetako Mijik herrian eraiki nahi den Lehen Hezkuntzako ikastetxea laguntzeko bideratuko da. Txalaparta eta irrintziek eman zioten hasiera ekitaldiari eta saharako borrokalari baten testigantza entzun ahal izan zen Beotibarren. Behin baino gehiagotan atxilotu eta torturatu du Marokok. Ondoren eman zitzaion hasiera bertso saioari: Aitor Sarriegi, Jon Maia, Sustrai Colina, Andoni Egana, Uxue Alberdi, Aitor Mendiluze, Amets Arzallus eta Unai Iturriaga aritu ziren bertsotan, Amaia Agirreren esanetara. Bi arratsaldetan, bertso saioaren lehen eta bigarren zatiak eskaini dizkizuegu Kabitik Plazara saioan..
<< Lehen Zatia2009ko udaran Oinkari dantza taldearekin musikari bezala ari ziren gazteei otu zitzaien ideia: zergatik ez dugu plaza talde bat osatzen? Eskualdeko 8 gazte bildu eta KANTUKI taldea osatu zuten. Gipuzkoako Euskal Kantarien Txapelketan parte hartu eta irabazi egin zuten udazkenean. Lehen emanaldia Amasako festetan eskaini zuten eta ordutik kontzertu dezente eman dituzte herriko festa, gaztetxe eta aretoetan. Anoetako Gaztetxean eta Aimar Alonso teknikariarekin maketa bat grabatu berri dute eta bertako kantuak aurkeztera etorri zaizkigu hiru taldekide: Irene, Hodei eta Izaro. Prest daude, udako festetan herriz herri ibili eta emanaldiak eskaintzeko. Beraiekin harremanetan jartzeko: kantukiberbena@gmail.com
<< Kantuki taldeaEuskal Herriko gazte independentista guztiak bilduko dira datorren ostiralean Durangon. GaztEHerria ekimena aurkeztu zuten orain aste gutxi eta independentziaren aldeko gazte guztiak, ostiraleak (apirilak 2) Durangon biltzeko deia luzatu zuten. Gure eskualdetik ere gerturatuko dira bertara hainbat gazte eta horietako bat gonbidatu dugu gaur Txolarre Irratira. Ostiralean, Durangon izango den egitarauaren berri emango digu. Ekitaldiak, herri gunean abiatuko dira, hitzaldi eta tailerrak egingo dira bertan. Eskola gunean, bazkari herrikoia egingo da eta kalejiran abiatuko dira ondoren Landako Gunera. Han arratsaldeko 17.00etan egingo den ekitaldiaren ondoren hasiko dira kontzertuak: Asian Dub Foundation, Ojos de Brujo, Soziedad Alkoholika, Esne Beltza eta Berri Txarrak ariko dira bertan. Goizaldeko 3.30etatik aurrera, Plateruena Kafe Antzokian, Gose eta Itziarren Semeak arituko dira. Prestatutako guztiaren berri eman digute, gure eskualdeko gazteek.
<< GaztEHerriaIndependentistak ekimenak jendaurreko aurkezpena egin zuen otsailaren 27an. "Ari Gara" izeneko aldarrikapena kaleratu zuten orduan eta nabarmendu zuten batzen gaituena lehenesteko asmoa dutela sare honetna, norberaren nortasun eta pentsamenduak errespetatuz. Dagoeneko atxikimendu ugari bildu ditu Independentistak sareak eta herritar askok egin dute bat, datorren iganderako, Aberri Egunerako egin duten deiarekin. Bi martxa abiatuko dira goizeko 11.30etan, bata Irundik eta bestea Hendaiatik. Santiago zubian bi lerroak elkartu eta Ficoban egingo da ekitaldi nagusia. Arratsaldez, Irungo Mosku plazan batuko dira festarako. Txosnak egongo dira zabalik, haurrentzako jokoak egingo dira eta kontzertuak ere antolatu dituzte: Ze estaek, Trikizio eta Des-Kontrol taldeak arituko dira bertan. Antton Izagirre tolosarra Independentistak sareko kidea da eta azpimarratu digunez, eurena ekimen herritarra da. Horregatik antolaketa lanak elkarrekin egiteko deia ere luzatzen dute. Lagundu nahi duenak, aberrieguna2010@gmail.com helbidean izango dute informazio gehiago.
<< Antton Izagirre"Haurtxo txikia", "Loa loa", "Tuntturrun kuttun"... eta beste hainbat sehaska kanta bildu ditugu gaur Kabitik Plazara saioan. Euskal musikari ezberdinek osatu dituzte horrelako abestiak eta gaur Txolarre Irratira ekarri nahi izan ditugu. Gogoan hartu dugu esate baterako, Imanol kantaria hil ostean 2004an kaleratu zen "Bolon Molona" diskoa edota 1998an, Olatz Zugastik sehaska kantak bilduz osatu zuen "Bulun bulunka" izenekoa. Horiek eta Xabier Letek, Amaia Zubiriak, Mikel Laboak edota Ruper Ordorikak ondu dituzten kantuekin osatu dugu sehaska kanten bilduma Txolarre Irratiko Kabitik Plazara saioan.
<< Sehaska Kantak63 urteko Joxe Mari Mendizabal aizkolari adunarra bihotzekoak jota hil zen atzo arratsaldean, eguerdian Tolosako zezen plazan Joxe Mari Olasagastiren aurkako apustua jokatu ondoren. Lau kanakotara zuten jokoa eta hirugarren enborrean ondoezik sentitu zen Mendizabal IIa eta apustutik erretiratu zen. Plazan bertan zela, ETBn egin zituen adierazpenak jaso ditugu Txolarre Irratian. Hobeto sentitzen zela-eta Adunara bazkaltzera abiatu eta Tolosako bialean, autoa geratu behar izan zuen adunarrak. Bertan hil zen. Gertatutako guztiaren testigu izan genuen Joxe Anjel Sarasola lankidea eta Txolarre Irratian kontatu digu atzoko ezbeharra nola gertatu zen. Mendizabalen aldeko hileta elizkizunak, gaur, hilak 29, egingo dira Leitzan, arratsaldeko 19.00etan.
<< Dolua Herri KiroletanEuskal Herria Sozialista aldizkariko kide den Ibon Artolak astero egiten digu bisita Tolosaldeko Ahotsa saioan. Euskara hartu du hizpide aste honetan. Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburu, Isabel Celaak Hezkuntza Legea aldatzeko hartu dituen azkeneko erabakiak, "euskararekiko beste eraso bat" direla uste du anoetarrak. Alde horretatik, orain arte indarrean egon diren hizkuntza ereduak baliagarriak ez direla uste du. Euskararen normalizazioa lortzeko bestelako neurriak proposatu dizkigu Txolarre Irratian Ibon Artolak. Besteak beste, herritarrei euskara ikasteko erreztasun gehiago eman beharko litzaizkiela azpimarratu digu.
<< Ibon ArtolaEskualdeko hainbat euskaltzalek martxan jarritako ekimena da Euskararen Semaforoa. Egitasmo honek badu bere bloga. Tolosaldean ere, euskaldunoi hizkuntz eskubideak urratzen zaizkigu, semaforo gorriarekin egiten dugu topo. Beste hainbat ekimenek ordea, argi berdea ematen diote euskarari. Semaforo kideek hilabeteroko bisita egin digute Txolarre Irratiari. Semaforo gorrietako bat, gure etxeko buzoietan propaganda euskara hutsean botatzen duten enpresentzat izan da. Beste bat, berriz, Topic-eko lehiatilako langilearentzat, euskarazko tratua ez bermatzeagatik bertaratzen diren herritarrei. Semaforo berdeak ere banatu ditugu hilabete honetan: lehena Nereo Cantero, Orexako Kontsu herriko ostatura iritsi berri den lagun euskaldunari eta beste semaforo berde bat, www.guraso.com web guneari. Hilabete honetako saioan gainera, aurreratu dugu, Tolosaldeko Euskara Zerbitzu guztiek elkarrekin, Errenta Aitorpena euskaraz egiteko kanpaina aurkeztuko dutela aurki.
<< Euskararen SemaforoaEldarnioa, delirioa... hori da Juan Kruz Igerabidek osatu duen bigarren nobelaren muina. Alde batetik, Ananda, yoga munduan murgilduta bizi den pertsonaia eta berari kontrajarrita, Kandido, kezka politikoak bizi dituen gaztea topatuko ditugu nobelan. Bilbon eta 70. hamarkadan kokatutako liburua da. Bi pertsonaia nagusien erdian Sara, Kandidoren arreba eta Anandaren neskalaguna, inguruan dituen bi lagunen eldarniotik ihes egin nahian. Tartean pertsonaia eta gai gehiago ere ageri dira: euskal esoterismoarekin itsututa dauden lagunak, Euskal Herrian mendizaletasunak duen mistizismoa, gizarte eta politika gatazkak... Modu sinbolikoan landu ditu gai hauek guztiak adunarrak bere azken nobelan. Goitik behera aztertu dugu Juan Kruzen laguntzaz.
<< Juan Kruz IgerabideMartxoaren 13an Elgoibarren egin zuen Gipuzkoako Bertsozale Elkarteak bere urteroko batzarra. 2010. urteari begira gauzatuko dituzten egitasmoen oinarri nagusiak adostu zituzten bertan eta horrekin batera, elkartearen antolakuntzan ardura berriak izango dituzten lagunak aukeratu zituzten. Orain arte, Felix Irazustabarrena alegiarra izan da Gipuzkoako elkarteko lehendakari eta aurrerantzean, orainarteko idazkari, Saroi Jauregik hartuko du ardura hori. Zaldibiarra gonbidatu dugu Txolarre Irratira, Oroitz Azurmendi Gipuzkoako Elkarteko koordinatzailearekin batera. Transmisioaren atalean, sustapenean eta ikerkuntzan garatu nahi dituzten egitasmoen berri eman digute. Elkarrizketa luzean kontatu dituzten guztiak entzungai dituzue hemen.
<< Saroi Jauregi eta Oroitz AzurmendiGipuzkoako beste hainbat herritan, Bizkaian eta iparraldean dagoeneko errotuta dagoen dinamika da, kontsumitzaile taldearena. Biolur, Nekazaritza Ekologikoaren inguruko elkarteak, horrelako taldeak sustatu nahi ditu Tolosaldean eta horretarako hitzaldi informatiboa antolatu du Tolosan biharko (hilak 24). Eli Trojaola, Biolur elkarteko teknikaria da eta kontsumitzaile eta ekoizleen artean adosten den tratuaren inguruko xehetasunak eman dizkigu Tolosaldeko Ahotsan. Kontsumitzaile Taldean parte hartzen duten lagunek, baserritarrari, astero garaian garaiko produktuekin osatutako otar bat erosteko konpromisoa hartzen dute. Ekoizleak, berriz, maiztasun horrekin baratzetik ateratako produktu fresko eta kalitatezkoak ematen dizkio kontsumitzaileari. Funtzionamenduaren inguruko xehetasun guztiak entzungai dituzue Eli Trojaolaren ahotsean.
<< Eli TrojaolaAtzo jendaurreko aurkezpena egin zuen, Tolosaldeko Herria Abian Plataformak. Gaur egungo eredu sozio ekonomikoari eraldaketa sakona eragin nahi dion plataforma da. Klase izaerako ekimena da eta bizi dugun egoera honi erantzun bateratu bat emateko sortu da. Eragile sozial eta sindikalek hartzen dute parte plataforman eta norbanakoen ekarpenekin osatzen da. Herria Abian plataformak, kontestu jakin batean sortu den arren, ez du izaera koiunturala. Eredu kapitalista jarri nahi du auzitan eta alternatiba herritar bat eraiki nahi du. Horretarako osatu dute "Aldaketarako abiapuntua" izeneko dokumentua. Datorren asteazkenean, hilak 24, eztabaidatuko dute Tolosako Bonberenean. Behin batzar ezberdinetan eragile eta norbanakoen ekarpenak jaso ondoren, maiatzaren 15ean jardunaldiak ospatuko dira eta aldaketarako abiapuntua orduan plazaratuko da definitiboki.
<< Tolosaldeko Herria AbianImanol Murua Uria kazetari zarauztarrak "Loiolako hegiak" izeneko liburua kaleratu berri du, Elkar eta Berriaren eskutik. 2006an, Loiolan eman zen negoziazio prozesuaren kontakizuna egiten du liburuan. EAJ, alderdi sozialista eta Batasunako ordezkaritzek guztira 12 bilera egin zituzten, baina, ez zuten akordiorik erdietsi. Imanolek lan hau osatzeko, hiru alderdietako eta negoziazio prozesuan parte hartu zuten lagunekin hitz egin du: Iñigo Urkullu, Jesus Egiguren eta Arnaldo Otegirekin. Martxoaren 10ean aurkeztu zuen liburua Donostian eta hurrengo egunean Martin Ugalde Foroan hitz egin zuen kazetari zarauztarrak. Gutxi asko liburuan jasotakoak azaldu zituen solasaldi horretan eta guk Txolarre Irratira ekarri nahi izan dugu. Kabitik Plazara saioan, gaur aztergai "Loioako Hegiak" liburua.
<< Imanol Murua UriaUEUk argitaratu berri du "Masa komunikaziotik, informazioaren gizartera. Euskararen bideetan barrena" izeneko liburua. Lierni Alkorta andoaindarrak eta Aitor Zuberogoitia Mondragon Unibertsitateko irakasleak idatzi dute elkarrekin. XIX. mende bukaeratik, gaurdaino euskarazko hedabideek izan duten bilakaera aztertu dute liburuan. "Ikuspegi panoramikoa, globala" jaso nahi izan dute liburuan, euskarazko hedabideek bi mendeotan izan duten bilakaera lan bakar batean bilduz. Euskarazko irratiak, prentsak, telebistak, liburugintzak, diskogintzak... hamarkada guzti hauetan egin duen bidea jasota geratu da liburuan. Ez da bakarrik, ikas material gisa erabiliko den lana, euskarazko hedabideen historiaz gehiago jakin nahi duenak bertan topatuko baitu. Hemen duzue entzungai elkarrizketa; aldez aurretik barkamenak, elkarrizketa ez baita guk nahi bezainbesteko kalitatez grabatu.
<< Lierni Alkorta eta Aitor ZuberogoitiaUrtebete ere ez da Mintzola fundazioa martxan dela. Josune Zabalak hartu zuen, proiektua zuzentzeko lana eta gaur Txolarre Irratian izan dugu egitasmoaren inguruko xehetasunak ematen. Ahozkotasunaren inguruko eragileekin sarean lan egitea da bere asmoa. Dagoeneko hasia da elkarte eta talde ezberdinekin harremanetan jartzen. Horrekin batera, ikertegi dinamikoa ere abiatuko du Mintzolak. Alde batetik, ahozko genero ezberdinen inguruko oinarrizko ikerketa burutuko du eta bestelako ikerketa aplikatuak ere egiteko asmoa du. Horietako bat, Tolosan gauzatuko litzatekeen proiektua da. Mintzolan egiten duten lana gizarteratzeko asmoen berri ere eman digu Josunek eta dokumentazio zentro bat osatzeko ideiaren inguruan ere aritu zaigu.
<< Josune Zabala1979an Villabona inguruko sagardozale talde bat biltzen hasi eta sagardo denboraldian, irteenaldiak egiten hasi ziren inguruko sagardotegietara asteazkenero. Ordutik, taldeak aldaketak izan dira, baina gaur egun, oraindik ere 13 bat astero-astero biltzen dira inguruko sagardotegietako sagardoa probatzera. Denboraldian zehar, 14 bat sagardotegi bisitatzen dituzte eta bereizgarri gisa, taldekide bakoitzak puntuazio bat ematen dio. Azkeneko urteotan, puntuazio altuena biltzen duen sagardotegiari omenaldi txiki bat egiten diote. Martxoaren hasieran, 2009ko sagardotegi onenaren saria Asteasuko Sarasola sagardotegiak eraman zuen. Ohiko txapela ematearekin batera, omenaldia ere egin zioten bertako nagusi Anixetori. Antzerkia ere prestatu zuten, Anixetoren beraren bizitzan oinarrituta eta Pedro Mari Otañoren bertso batzuk gogoan. Jexux Mari Iraola eta Joxe Mari Eizmendi, Kupela Taldeko kideak etorri zaizkigu Txolarre Irratira, argibideak ematera.
<< Kupela TaldeaIbon Artola Txolarre Irratiko kolaboratzaileak, azken egunotan, Espainiako Audientzia Nazionaleko epaile, Eloy Velascok kaleratu duen autoaz hitz egin digu. FARC eta ETAren arteko loturaz ari da epailea autoan eta Venezuelako gobernua ere nahastu du Euskal Herriko erakunde armatuarekin lotura izan dezakeela esanaz. Euskal Herria Sozialista aldizkariko kideak esan digu "nahikoa frogarik gabe egin dituela akusazioak Velasco epaileak" eta komunikabideen laguntzaz, Venezuelako gobernuaren kontrako "difamazio" kanpaina abiatu duela. Asmo horien atzean, Ibonen ustez "Venezuelako gobernuak hartu dituen azkeneko neurri iraultzaileak daude" eta kontuan hartu behar da baita ere, hauteskunde legislatiboak izango direla aurki herrialde horretan. Gogoeta guzti hauek plazaratu ditu anoetarrak, asteroko tartean.
<< Ibon ArtolaKantuan jarri dugu gaur Txolarre Irratia. Kabitik Tolosaldeko plazara atera zaizkigunak Loatzo Musika Eskolako ikasleak dira. Egunotan ospatzen ari den Gipuzkoako Haur Kantarien Jaialdian parte hartzeko izena eman dute gaurko gonbidatuek. Lehen saioa, joan den larunbatean egin zuten Usurbilen eta jaialdiko bigarren saioa, Urretxun izango da datorren igandean (hilak 14). Villabonatik, Nagore eta Ane etorri zaizkigu. Usurbilgo saioan aritu ziren bi gazteak eta Ken Zazpi taldearen "Malen" kantua eskaini zuten. Gaur gure mikrofonoak hartu eta kantu hori eskaini digute. Bestalde, Ibarratik Izaro eta Leire etorri zaizkigu. Hauek ere, larunbatean aritu ziren Usurbilen eta bi kantu eskaini zituzten, "Iluntzean" eta Maixa Lizarribarrek sortutako "Non zaude". Kantu hori bera da, gaur Txolarreko entzuleei eskaini dietena. Bukatzeko, Altzotik Maider, Naroa, Sara eta Irune etorri zaizkigu. Urretxun arituko dira datorren igandean. Taldean kantatuko dute Alaitz eta Maiderren "Inshala" abestia.
<< Tolosaldeko KantariakEgunotan ospatzen ari da gure eskualdean "Ahoz Aho" Nazioarteko Ahozkotasunaren Jaialdia. Ekitaldi ugari dago prestatuta ostegunetik igandera bitartean eta tartean arituko da Bilboko "Kandelen Argipean" taldea. Jaialdiari hasiera emateko emanaldia ere euren esku joan zen joan den larunbatean Tolosako Triangulon; "Ipuinen Orakuloa" izeneko lana eskaini baitzuten bertan. Begona Gomez kidearekin aritu gara hizketan eta ipuin kontalarien talde honek orain arte egin duen ibilbidearen inguruko gora-beherak kontatu dizkigu. Bide batez, asteburu honetan Tolosan eskainiko duen emanaldiaren berri ere eman digu Begona Gomezek.
<< Kandelen ArgipeanEuskal Herrian, zalaparta politiko eta soziala nabaria zen garaian argitaratu zuen Errobi taldeak bere lehen diskoa. Euskarazko lehen rock diskotzat hartu izan dena. Lan horretatik abiatu dugu 1975. urtean zehar egin dugun musika ibilaldia. Errobi taldean bertan aritutako Anje Duhalderekin jarraitu dugu eta urte hartan diskoa argitaratu zuten Pantxoa eta Peio, Txomin Artola, Antton Valverde, Benito Lertxundi eta Gorka Knörren kantuak entzun ditugu. Azkeneko oroimena, Gabriel Arestiri egin diogu, 1975. urteko ekainean zendu baitzen eta bere oroimenez, handik urtebetera Oskorri taldeak kaleratutako diskotik jasotako kantu batekin osatu dugu saioa.
<< 1975. urteko bildumaEzker Abertzaleak aldaketa politiko gauzatzeko prozesu demokratikoa abiatu du. Agortuta dagoen gaur egungo marko juridiko-politikoa gainditu eta aukera politiko guztiak barnebilduko dituen marko demokratikoa erdiestea du helburu. Gutxieneko oinarri demokratikoak eta gaur egungo salbuespen neurriak gainditzea izango luke lehen geltoki prozesu demokratikoak. Ondoren, azken negoziazio prozesuan landutako eduki politikoetan oinarritutako akordio demokratikoa erdietsi beharko lukete Euskal Herriko eragile ezberdinek. Juan Manuel Erasun, Tolosaldeko Ezker Abertzaleko kideak eman dizkigu prozesu honen inguruko xehetasunak. Baikorki baloratu du, "Independentistak" izeneko ekimena, ebazpenean landutako indar metaketaren estrategia berriari lotzen baitzaio askotariko independentistek osatutako sarea. Ezker Abertzalearen baitan eman den eztabaida prozesuaz eta honek utzi duen emaitzaz aritu gara Juan Manuel Erasunekin.
<< Juan Manuel ErasunAsteasuko Pello Errota txiki geratu da. Ikasle kopuruak gora egin duenez, Asteasuko Udalak, eskola berritzeko lanari ekin dio. Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Delegaritzarekin hitzarmena sinatu ondoren, Lehen Hezkuntza eraikina birgaitu eta haurreskola eta sei urte bitarteko umeentzako eraikin berria egingo dute. Guztia, gainera, lotuta geratuko da eta eskola gune bakarra izango da herrian. Horrekin batera, Asteasuko Udalak, herritarren eskaerari kasu eginaz, igerilekuak zabalduko ditu udararako. Larraulgo errepidearen eta Usarrabi errekaren artean egingo dira: bat helduentzako eta bestea berriz, ume eta gaztetxoentzako. Gainera, aldagelak, komunak eta taberna jasoko dituen eraikin bat ere egingo dute igerilekun ondoan. Inaki Amenabar, Asteasuko alkateak eman digu proiektu hauen berri.
<< Inaki AmenabarTolosaldeko hiru emakume gonbidatu ditugu gaur Txolarre Irratiko kabira. Izan zitezkeen beste batzuk, sinistuta baikaude eskualdeko emakume guztiak dutela zeresana. Euren esperientzia azaltzera gerturatu zaizkigunak, ordea, Marimi Ugalde, Irurako alkatea, Arantxa Sorrondegi, Urkizuko Alur Txiki Elkarteko kidea eta Ainhoa Esnaola villabonako gaztea izan dira. Hiruek ere aitortu digute, aurrerapausoak eman diren arren, oraindik ere asko dagoela egiteko gizon eta emakumeen arteko parekidetasunean. Aritu gara ardurak konpartitzeaz, lan munduan emakumeek jasaten duten diskriminazioaz, eraso sexistez eta egunerokotasunean emakumeek dituzten zailtasun eta trabez. Gogoratu gara, "lehengo amonen zapi gaineko gobaraz" eta noski gogoratu gara "lehengo amonaz gaurko amaz eta alabaz".
<< Emakumeen tertuliaEuskal Herria Sozialista aldizkariko kide eta Txolarre Irratiko kolaboratzaile Ibon Artolak asteroko bisita egin digu "Tolosaldeko Ahotsa" saiora. Aste honetan, Martxoaren 8a izan du hizpide: Emakume Langilearen Nazioarteko Eguna. Aldarrikapen egun honen jatorriarekin begiratzearekin batera, Ibonek esan du "gaur egungo sistema patriarkal eta kapitalistak zapaltzen duela emakumea". Bere hitzetan, "gaur egungo sistema kapitalistan, ezinezkoa da, emakumeak etxeko lanen esklabotzatik liberatzea". Parekidetasunean oinarritutako jendarte baten aldeko borrokara, emakume eta gizonezkoak bat egin behar dugula uste du anoetarrrak eta horretarako ezinbesteko pausotzat hartzen du, gaur egungo sistema kapitalistarekin amaitzea.
<< Ibon Artola2009ko Espainiako Narratiba Saria eman diote Kirmen Uriberi "Bilbao-New York-Bilbao" liburuagatik. Tolosan izango da bihar (hilak 5) idazle ondarrutarra Mikel Urdangarinekin batera, "Internet Kafe" izeneko ikuskizuna eskaintzen TOPICen. Emanaldi hori aitzakiatzat hartuta hitz egin dugu Kirmenekin eta bere lehen nobelaren hainbat ezaugarri eman dizkigu ezagutzera. Molde berritzaileen aldeko apustua egin du idazleak bere lehen nobelan, horrek dakarren arriskuarekin. Trama jakinik gabe, ahalegin estetikoa egin duela aitortu digu Kirmenek. Autofikzioaren bidetik, istorio ugari josi ditu kontakizunean. "Injenieritza" lana izan dela esan digu idazleak eta ahalegin hori eskertzen ari direla sumatzen du azkena jaso duen sariari erreferentzia eginez. Kirmen Uriberekin izan dugun solasaldi atsegina entzun dezakezu hemen.
<< Kirmen UribeIgande arratsaldez jokatu zen Azpeitiko zezen plazan Joseba Otaegi eta Alex Txikonen arteko apustua. 100 kiloko zilindro zaharrari 25 jasoaldi eman zizkioten bi kirolariek eta hiru minutu pasatxoko denbora behar izan zuten horretarako. 14 kanaerdiko ebakitzea zuten hurrengo lana. Aurreikusi bezala, aizkoran atera zion abantaila gehien zizurkildarrak lemoarrari, 11 minutuko aldea hain zuzen. Hiru akziotara jokatutako apustuan, azkeneko eginkizuna, Azpeitiko zezen plazan anilloan, 7 kilometro korri egitea zen. Proba honetan, bizkaitarra bizkorrago ibili zen, baina ezin izan zuen 11 minutuko errenta jeitsi. 7.000 euro jokoan zituen alde bakoitzak, 1.500 lagun inguru gerturatu ziren Azpeitira eta giro ona nagusitu zen. Joxe Anjel Sarasola lankideak eman digu, besteak beste, apustuaren berri. Bide batez, desafioaren aurretik, Joseba Otaegi berari egindako elkarrizketa ere entzun dezakezue atala honetan.
<< Joxe Anjel Sarasola
Otsailaren 22an ospatu zen 10. aldiz Saharako Maratoia Tindufeko errefuxiatu kanpamenduetan. 80 euskaldunek hartu dute parte aurten lasterketan eta horietako lau gure eskualdeko herritarrak izan dira. Handik bueltan gonbidatu ditugu gure kabira eta maratoiaren inguruan bizi izan dituzten gora-beherak azaltzearekin batera, egunotan errefuxiatu kanpamentuetan ikusi dituztenak ere azaldu dituzte. Gainera, otsailaren 27an bete ziren 34 urte Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoa (SEAD) aldakrrikatu zela. Herri honek desertuan bizirauteko egiten duen borroka eta euren lurretara itzultzeko bizirik mantentzen duten gogoaren berri eman digute Gregorio Eizagirre eta Agustin Agotek.
<< Gregorio eta Agustin1994. urtean, Uruguayn preso zituzten hiru euskal errefuxiatu estraditatzeko arriskuaren aurrean, elkartasuna adieraziz, milaka herritar atera ziren kalera. Urte hartako abuztuaren 24an, euskaldunei babesa adierazteko elkarretaratzea gogor jazarri zuen poliziak eta bi uruguaytar erail zituen: Fernando Morroni eta Roberto Facal. Jon Mintegiaga ibartarrak gertakizun horiek jaso ditu "El Filtro: memoria de los refugiados vascos en Uruguay" izeneko liburuan. Txalaparta argitaletxearekin kaleratu zuen iaz eta liburuan jaso dituenak kontatzera gerturatu zaigu Txolarre Irratira. Euskal Herriak "inoizko elkartasun keinu handiena jaso zuen Uruguayko herritaren aldetik", Jonen iritiz. Gertakari horiek gogoan hartzeak merezi zuela ikusita ekin zion liburua idazteari. Uruguayra bertara egindako bidaian jasotakoak ere bildu ditu lan honetan eta bere eskutik Latinamerikako herrialde hau gertuagotik ezagutzeko aukera izan dugu.
<< Jon MintegiagaTolosako Berdintasun departamenduaren eskutik, AURREZ AURRE erakusketa inauguratuko dute gaur (hilak 3, arratsaldeko 19:30etan) Tolosako Aranburu Jauregian. "Emakume artistak sormen espazioen beharrean jarraitzen dute", Josebe Iturrioz, Tolosako Berdintasun teknikari eta erakusketako komisarioaren hitzetan. Hiru gune atondu dituzte egunotarako Aranburu Jauregian: horietako batean esateko zer edo zer duten artistek bere lanak erakusteko aretoa izango dute; Horretarako Tolosaldeko hainbat artistei luzatu zaie gonbidapena eta beren sormen lana erakusteko aukera izango dute. Beste gune batean, inongo gonbidapenik jaso gabe, artistak bere lanak zintzilikatu ahal izango ditu egunotan. Eta bukatzeko, beste espazio bateko hormak panel zuriekin estali, eta nor bere lana zuzenean egiteko aukera izango du bertan. Erakusketari lagunduz, "Kalean margotzen ondo pasatzen dut" izeneko tailerra ere egingo dute ostiralean, eta Ana Belen Jarrinen eskutik, hilaren 16an, "Irudirik urbilena" izeneko tailerra antolatu da. "Artea eta feminismoa" mahaingurua (hilak 4) eta "Praktika artistikoak-praktika feministak" izeneko hitzaldia (hilak 17) ere izango da egunotan. Tolosan antolatutako egitarauarekin amaitzeko, ostiralean (hilak 5), HIGA Antzerki Taldeak, "Ene pltsa handia eta biok" izeneko lana eskainiko du eta Afrikako Mendebaldeko Dantzak ere aztergai izango ditu Isabel Franc idazleak, hilaren 15ean. Ekimen guzti hauen berri eman digu, Josebe Iturrioz teknikariak Txolarre Irratian.
<< Josebe Iturrioz1976an, bere jaioterrian, Urepelen omenaldia egin zioten egun berean hil zen Fernando Aire "Xalbador", bihotzekoak jota. Bertsolari honek, ordea, idatzita nahiz bat-batean bertso asko utzi zituen eta euskal musikari askok baliatu dituzte hitz horiek kantuak egiteko. Saio honetan kantu horietako batzuetatik errepasoa egin dugu. Besteak beste, Xalbadorren hitzak hartuta, Anje Duhaldek, Benito Lertxundik, Estitxuk, Xabier Letek, Txomin Artolak, Imanolek eta Erramun Martikorenak egindako kantuak entzun ahal izango dituzue. Ibilbide labur bat,. Xalbadorren bertsogintza ulertu ahal izateko: bere sentiberatasuna, erlijioarekiko harremana, bere hizkuntza eta herriarekiko kezka, eguneroko objektu eta gaiei jarritako bertsoak. Horiek guztiak izan ditugu aztergai eta batez ere entzungai saio honetan. Euskal kantagintzan zehar ordubeteko errepasoa, Xalbadorrek utzitako ondarea ardatz hartuta.
<< XalbadorLaugarren aldiz, Aiurri Aipamen Bereziak banatu zituen Aiurriko erredakzio batzordeak joan dan ostiralean Asteasuko udaletxeko bideo gelan. Lau ataletan banatzen dituzte sariak. Lehena, gizarte arlokoa izaten da. 2009an Andoaingo Batzoki Elkarteak antolatutako jardunaldi gastronomikoak saritu nahi izan ditu Aiurrik. Ezberdinen arteko biltoki bihurtu baitzen jardunaldietan Andoaingo BAtzokia Elkartea. Kulturaren atalean berriz, aipamen berezia jaso zuena Gorringo antzerki taldea izan zen. Bai antzerkian edota telebistan egindako lanak nabarmendu nahi izan ditu Aiurriko erredakzio batzordeak. Ainere Tolosa eta Anjel Alkainek jaso zuten aipamena Asteasun, etxean. Kiroletako saria, Andoaingo Txirrindulari Eskolaren esku geratu zen aurten. Iaz bete zituen talde honek 25 urte eta denbora guzti honetan, harrobia lantzeko egin duen lana aitortu nahi izan zuten aipamenarekin. Bukatzeko, Ohorezko Aipamen Berezia, Anjeles Uzkudun asteasuarri eman zitzaion. Urte guztiotan, herrian egindako lanak aipamen berezia behar duela uste du Aiurrik eta Anjelesek jaso zuen ohorea. Ekitaldiko audioa duzue hemen entzungai.
<< Aipamen BereziakAldaketa klimatikoaz hitz egin du asteroko tartean Ibon Artola Txolarre Irratiko kolaboratzaileak. Bere hitzetan, planetaren berotzea gelditzeko, "erregai fosilak esplotatzeari utzi beharko liokete potentzia kapitalistek". Euskal Herria sozialista aldizkariko kidearen hitzetan, kapitalistei ez zaie errentagarri egiten beste energia iturri berriztagarriak esplotatzea. Horregatik, "zientzia eta teknologiaren garapenari" oztopoak jartzen dizkiete. Ondasun unibertsala beharko lukeen uraren pribatizazioaz ere hitz egin digu Ibonek. Hainbat multinazionalek ondasun hori "ustiatu eta pribatizatu egiten dute, miloika herritar egarriz hiltzen ari diren bitartean". Hainbat datu interesgarri ekarri dizkigu astero bezala Ibon Artola kolaboratzaileak Tolosaldeko Ahotsara.
<< Ibon ArtolaOtsailaren 5ean Tolosako Inpernu Gaztetxeko sarrera adreiluz itxi zuten. Abendu bukaeran okupatu zuen Inpernu Gazte Asanbladak Corazonistas eliza. Otsailaren 3an, arratsaldez, Ertzaintza sartu zen Gaztetxera. Eraikinak erortzeko arrisku handia zuela eta, perituarekin batera beharrezko azterketak egitera sartu ziren barrura. Une horretan Gaztetxe barruan asanbladako bi kide zeuden. Higiezinen ustezko usurpazio delitua egozten diete bi gazteei. Horietako batek epaiketa izango du datorren astean. Gazte Asanbladako kideen ustetan, zortzi urte eman ditu elizak hutsik eta inor ez da arduratu orain arte eraikinaren egoeraz. "Eraikuntza erortzeko arriskua" orain aipatzea susmagarritzat dute Inpernuko kideek. Gaztetxea desalojatzeko aitzakia da beraien ustez. Gazte Asanbladako bi kiderekin aritu gara hizketan.
<< Inpernu Gazte AsanbladaEskualdeko hainbat euskaltzalek martxan jarritako ekimena da Euskararen Semaforoa. Egitasmo honek badu bere bloga. Tolosaldean ere, euskaldunoi hizkuntz eskubideak urratzen zaizkigu, semaforo gorriarekin egiten dugu topo. Beste hainbat ekimenek ordea, argi berdea ematen diote euskarari. Semaforo kideek hilabeteroko bisita egin digute Txolarre Irratiari. Semaforo gorriak banatu dituzte: Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailari eta geure hizkuntza eskubideen urraketak salatzeko dugun ohitura faltari. Semaforo berdea, berriz, euren seme-alabak euskara hutsezko ereduetan matrikulatuko dituzten gurasoei, abizenak euskal grafiara aldatzeko UEMAk sustatu duen kanpainari eta UEMAko udalerrietan merkatariek euskararekiko agertzen duten konpromisoari. Euskararen Semaforoa piztu da beste behin Txolarre Irratian.
<< Euskararen SemaforoaUEMAk bultzatuta "Guk abizena, zuk?" kanpaina jarri da martxan Tolosaldeko UEMAko herrietan, euskal abizenak modu ofizialean eta toki guzietan euskaraz izan nahi dituztenentzat. UEMAko Zuzendaritza Batzordearen ustez, "hizkuntza bateko abizenak beste hizkuntza batean idaztea ez da normala". Ekimenaren helburua normalizazioa besterik ez dela gaineratu dute kanpainaren sustatzaileek, eta gogorarazi dute hizkuntza normalizatuetan ez dela horrelakorik gertatzen. Abizena euskal grafiara moldatu nahi dutenek eman beharreko pausoen berri eman digu Imanol Haro, UEMAko hizkuntza normalizatzaileak. UEMAtik kanpoko herrietan pauso bera jarraitu behar dute herritarrek, baina Aduna, Irura, Anoeta, Elduain, Belauntza, Leaburu-Txarama, Gaztelu, Orexa, Ikaztegieta, Altzo, Orendain, Baliarrain, Alegia eta Amezketako udaletan konpromisoa lortu du mankomunitateak kanpaina gauzatu ahal izateko.
<< Imanol HaroBerria egunkariaren egitasmoa da Euskal Kantagintzaren Ataria. 60. hamarkadatik euskarazko kantagintzak izan duen bilakaera jasotzen du web guneak. Bide batez, musika talde eta bakarlarien inguruko biografiak, diskografiak, argazkiak, kantuak eta bideoak ere bildu dituzte. Eresbil Musika Artxiboaren laguntza jaso dute web gunea atontzeko Jon Eskisabel proiektuaren koordinatzaileak aipatu digunez. Bestalde Txolarre Irratian ZutaGu sare sozialaz ere hitz egin dugu Gorka Juliorekin. Gainerako sare sozialak bezala, elkar ezagutzan jartzen ditu pertsonak zutagu.net egitasmoak baina, badu helburu gehigarri bat: ezagutzak partekatu nahi dituztenentzako pentsatuta baitago. Gai diferenteen inguruko taldeak sortu eta hainbat tresna partekatu ahal izango dira gai horren inguruko ezagutza zabaltzeko. Gorka Julio informatikariak azaldu digu guztia.
<< Jon EskisabelUste baino erantzun hobea izan zuen larunbatean Txolarre Irratiak bere 10. urteurrena ospatzeko antolatutako lehen ekitaldiak. Leidorren sartu ezinik geratu zirenei barkamenak eskatu behar dizkiegu antolakuntzatik. Hala ere, jaialdian botatako bertsoak entzuteko bigarren aukera bat ere badute HEMEN. Esteka horretan klikatuz gero, bertsoaldi-bertsoaldi larunbateko jaialdia jarraitzeko aukera izango duzue. Txolarre Irratiak, beste behin ere, eskerrak eman nahi dizkie saio honen antolakuntzan lanean aritu diren guztiei eta larunbatean Leidorrera azaldu ziren herritar guztiei.
Ikasleen martxak antolatu dira azkeneko egunotan Venezuelan Chavezen gobernuaren aurka. Bi gazteren erailketa ere gertatu da tartean. Egoera nahasi honetan, RCTV telebista kate pribatua ixtea erabaki du Venezuelako gobernuak. Ibon Artola, Txolarre Irratiko kolaboratzaileak gogoratu digu, Fedecamaras patronalarekin batera RCTV telebistak parte hartzea izan zuela 2002ko Estatu Kolpean. Mundu mailan sistema kapitalistak bizi duen krisi egoerak eragina ere badu Venezuelan. Bolivarraren debaluazioak eta elikagaien espekulazioak egoera larria eraman du Latino Amerikako herrialdera. Euskal Herria Sozialista aldizkariko kidearen hitzetan, "iraultza bururaino ez eramateak" ekarri du egoera aldrebesa. Langile klaseak, hamar urtez konfidantza erakutsi du eraman duten prozesuan, "baina iraultzak arriskua handia bizi du, gaur egun, herritarrak behar handiak sumatzen dituztelako eguneroko bizitzan". Hala ere, prozesu iraultzailea azkeneraino eramateko prest dago Venezuelako langile klasea Ibon Artolaren iritziz.
<< Ibon ArtolaJoan den larunbata eta igandean Tolosako Amaroz auzoan herri kontsulta egin zuten. Auzoak dotazio mailan dituen beharren gainean, erantzen bat eskatzen zuten premien eta etorkiun hurbilean zer nolako herria nahi duten irudikatu ahal izan zuten amaaroztarrek asteburuko kontsultan. Horretarako EHUko Parte Hartuz ikerketa taldearen laguntza jaso dute. 300dik gora lagun gerturatu dira bi egunetan, eskolaurre zaharrean jarritako gunetara eta 450 ekarpen inguru jaso dira idatziz. Orain Parte Hartuz taldeko kideak, gogoeta guztiak bildu, ordenatu eta txosten batean bilduko dituzte. Bigarren fase batean, ondorio horiek herritarrei helaraziko zaizkie eta azkeneko ekarpenak egin ahal izango dituzte. Prozesua amaitzeko ondorio guztiak Tolosako Udalari jakinaraziko zaizkio, beharrezko neurriak har ditzan. Amaroz Auzo Elkarteko kidea da Juan Manuel Zaldua eta parte hartze prozesu honen inguruko xehetasunak eman ditu Txolarre Irratian.
<< Juan Manuel ZalduaBuruntzaldeko Euskara Batzordeek euskararen erabilera sustatzeko hainbat egitasmo jarri dituzte martxan. Eta, oraingoan, Semaforo berdea: orain gidabaimena euskaraz. Eman bidea ekimena aurkeztu dute. Helburua auto-eskoletan euskararen erabilera normalizatzea da herritarrek zerbitzua euskaraz izan dezaten. Buruntzaldean dauden 11 auto-eskolek parte hartuko dute egitasmoan eta materiala dagoeneko banatu zaie. Gainera, maiatzean gazteei zuzendutako kanpaina abian jarriko dela ere aurreratu zuten. Marifer Gorostiza Lasarte-Oriako Euskara Zerbitzuko teknikaria da.
<< Marifer GorostizaTolosako udaleko hautetsi independentsitek urte amaieran udalbatzak onartu zituen aurrekontuen inguruko irakurketa egin zuten atzo Tolosako Kultur Etxean eskainitako agerraldian. Ezertan hasi aurretik, Jokin Bildarratz Tolosako alkateak Ezker Abertzaleari udal eztaidan parte hartzeko eskubidea ukatu diola salatu zuten hautetsiek. Ezker Abertzaleko hautetsiekagerraldian, 2010. urterako onartu diren aurrekontuen inguruko irakurketa egin nahi izan zuten. Modu orokorrean aipatzeko, aurrekontuak egiteko prozeduran udal ordezkariek bakarrik parte hartu dutela aipatu zuten. Onartutako aurrekontuak atzerakoiak direla eta Tolosako Udala geldialdira eramango dutela. Bere burua babesteko eta aurpegia garbitzeko krisiaren mozorroa erabili izana egotzi diete hautetsi independistesk udal gobernuko ordezkariei.
<< AdierazpenakEgunotako elurtea azken 25 urteotako handiena izan da, adituen arabera. Juxtu orain 25 urte, urtarrilaren 15en Donostiako Kontxan eski proba gogoangarria egin zen Donostiako Herri Irratiak antolatuta. Ehun partaidetik gora izan ziren lehia bitxi eta ikusgarri hartan eta, ikusminak jota, milaka lagun inguratu zen proba ikustera. Parte hartzaileen artean tolosar asko egon ziren, horien artean Josu Iztueta gaur solaskide izan duguna. 1985ean Kontxako pasealekuan egin zen eski proba horretan beste tolosar bat atera zen garaile: Angel Ortiz, garai hartan Euskadiko txapelduna zena. Ostegunean, hilak 14, Tolosako Kultur Etxeko areto nagusian, iluntzeko 20.00etan orain 25 urteko eski proba hartuko dute gogoan. Orduko bideo irudiak, argazkiak eta protagonisten anekdota eta komentarioak jasoko dira. Josu Iztueta aritu zaigu duela 25 urteko kontuak berritzen.
<< Josu IztuetaGaltzaundi Euskara Taldeak, "Eskerrak Zuri" Ohorezko Aipamena eman zion abenduan Juan Joxe Agirre alegiarrari. 1930. urtean jaioa, txikitan egin zuen Lazkaora Beneditarren komentura bi osaba baitzituen bertan fraide. Irakasle lanetan aritu ondoren, 60. hamarkada bukaeran komentuko artxiboa egokitu eta osatzeko ardura hartu zuen bere gain Juan Joxek. Bartzelonan bibliotekonomia ikasketak egin zituen, fraide alegiarrak aitortu digunez "bokazio handirik gabe". Handik bueltan ordea, pasioz ekin zion tokiko dokumentazioa biltzeari. Berehala jabetu zen zeinen garrantzitsua zen historiarako gisa horretako dokumentazioa bildu eta gordetzea. 40 urte daramatza lanean eta artxiboa erakutsiz berekin egin dugun bisitan erakutsi duen gogoak adierazi digu bertan bildutako altxorraren balioa. Lazkaoko komentuaren ondoan egiten ari diren eraikin berriak jasoko ditu liburutegiko altxor horietako asko eta etorkizunean etorriko direnak. Galtzaundi aldizkaria eta Txolarre Irratia, Lazkaoko liburutegi eta artxiboko zuzendari Juan Joxe Agirrerekin izan dira.
<< Juan Joxe Agirre"Aiztondora" lelopean, urtezahar egunean manifestazioa antolatu dute bailara hortako preso politikoen senide eta lagunek. Villabonako Udalak babes osoa agertu dio mobilizazioari. Ostegunean, arratsaldeko 19.30etan abiatuko da manifestazioa Villabonako plazatik eta Zizurkilgoan bukatuko da. Bien bitartean, larunbatean Etxeratek deitutako Manifestazio Nazionala izango da Bilbon. Gure eskualdeko Etxerat elkarteak ere bertara joateko deia luzatu dio euskal jendarteari. Txolarre Irratiak, Galtzaundirekin batera, mahaiaren inguruan bildu ditu eskualdeko preso politikoen senideak. Bai presoek, bai euren senide eta lagunek bizi duten jazarpenaren berri eman digute. Antolatutako mahainguruaren pasarteetako batzuk dituzue hemen entzungai.
<< Tolosaldeko Etxerat 1Bonberenea Ekintzak zigiluarekin kaleratu du Desordutan Tolosako musika taldeak disko berria. "Etxean" grabatu dutela aitortu digute taldeko kide Txus eta Inigok. Anoetako Gaztetxean kontzertua eman aurretik gonbidatu ditugu gurera. 10 kantu dira diskoan bildu dituztenak eta taldean lan egiteko eraz, kantuetan esan nahi dutenaz eta Desordutanek bizi duen momentuaz hitz egin digute. Diskoa gainera, www.desordutan.com web gunetik ere jeitsi litekeela adierazi digute taldekideek. Solasaldi atsegina egin dugu Desordutaneko musikariekin eta hemen duzue entzungai.
<< DesordutanEuskal Herriko Ahotsak. Proiektu honen helburu nagusia da, Euskal Herriko ahozko ondarea eta herri hizkerak bildu eta hedatzea da; hau da, gure herrietako adineko jendea elkarrizketatu, eta euren euskara eta bizipenak jasotzea eta herritarren artean zabaltzea. Horretarako www.ahotsak.com web gunea baliatu dute proiektu honen arduradunek. Aurrerantzean, hemen Tolosaldean, Miren Artetxe arituko da elkarrizketa horiek egiten. Ahozkotasunaren altxor hori berreskuratzeko lanean, Tolosaldeko herritarrei dei egin diete Ahotsak taldeko arduradunek proiektuan parte har dezaten. Adineko pertsonak izango dira elkarrizketatuko dituztenak eta interesa duenak, miren@ahotsak.com helbidean jarri beharko du harremanetan arduradunekin. Miren Artetxerekin solasaldi luzea izan dugu Txolarre Irratian. Hemen duzue entzungai.
<< Miren ArtetxeAsteartean hasi zen Egunkaria-ren itxierako epaiketa, Espainiako Auzitegi Nazionalean. Auzipetuek asteartean deklaratu zuten, eta ETArekin loturarik ez zutela izan nabarmendu zuten. Fiskalak ez zien galderarik egin. Herenegun guardia zibilak mintzatu ziren epaileen aurrean, eta ez zuten Egunkaria-ren eta ETAren ustezko harremanez frogarik aurkeztu. Urtarrilaren 12an izango da hurrengo saioa. Dignidad y Justicia eta AVT herri akusazioek 12 eta 14 urte arteko kartzela zigorra eskatzen dute bost auzipetuentzat. Epaiketaren hasiera honen inguruan bere iritzia eman du gure eskualdeko auzipetuak, Martxelo Otamendik. Fiskalak beraiei galderarik egin ez izana positiboki baloratzen dute, baina oraindik ere epaiketak ekarri dezakenarekin kezkatuta daude. Bihar (hilak 19) manifestazio nazionala burutuko da Bilbon eta bertara joateko joateko deia luzatu dute euskal gehiengo sindikalak, hainbat alderdi politikok eta eragilek. Epaiketa hasi aurretik, Martxelo Otamendirekin Txolarre Irratian egin genuen elkarrizketa duzue hemen entzungai.
<< Martxelo OtamendiAurretik Afrika ekialdian ibili ziren Onditz Jauregi eta Luisa Montecelo, Nahikari Iturberekin batera AmaAfrika izeneko proiektuarekin. Luisa eta Onditz afrikara itzuli berri dira. Oraingo honetan kontinente hartako mendebaldean zehar ibiliko dira, gutxienez, datorren udara bitartean. Etiopia jarri dute bidai honetan helmugatzat, baina itsutu gabe. Bidaiaz gozatu nahi baitute hurrengo hilabete hauetan. Horretarako furgoneta prestatu eta abiatu ziren egunean bertan izan genituen Txolarre Irratian gure eskualdeko bi gazteak. Karga-karga eginda eraman zuten furgoneta azkeneko hilabeteotan bildutako hainbat materialekin. Dena Afrikan uzteko asmoa dute. http://afrikatxakanam.blogspot.com helbidean izango dituzue bidaiaren inguruko kronikak. Abiatu aurretik kontatu zigutena berriz hemen duzue entzungai.
<< Afrika TxakanamUrtebete beteko da aurki, Arabako Foru Aldundiak Iruna Veleiako aztarnategiaren inguruan adituen batzordea osatu eta txostena kaleratu zuela. Aurreko urteetan, Eliseo Gil eta bere taldeak egindako aurkikuntzak faltsuak zirela zabaldu zuen lau haizetara adituen batzordeak. Zenbait herritar, ordea, ez datoz bat jaurtikitako iritzi horiekin eta datazio berriak eskatzen dituzte besteak beste, egindako aurkikuntzen benetakotasuna edota faltsutasuna frogratzeko. Herritar horietako bat da, Arantxa Zabala zizurkildarra. Luze eta zabal hitz egin dugu berekin Txolarre Irratian, hainbeste hauts harrotu dituen gaiaren inguruan.
<< Arantxa Zabala"...arteraino" izeneko diskoa kaleratu du Iker Goenagak irailean. Aurreko bere diskoekin egin bezela, Txolarre Irratira gonbidatu degu, bere lan berria hobeto ezagutzeko. Oraingo honek, ordea, badaarki nobedade bat: EZ DAKIENAK BALEKI zigilua baliatuz, autoekoitzi egin baitu diskoa Ikerrek. Taldean egiten duen lanaz aritu zaigu soinu jole zizurkildarra eta lan honetan bildutako kantuen inguruko informazioa ere eman digu. Zizurkilen bertan, urria hasieran aurkeztu zuen disko berria eta hemendik gutxira, Amezketan izango da "...arteraino" honetan bildu dituen kantuak aurkezten. Solasaldi atsegina izan dugu Ikerrekin eta zuek ere atsegina baduzue hemen entzun ahal izango duzue elkarrizketa oso osorik.
<< Iker Goenaga